Minder integer naar collega en werkgever door overheidsbezuinigingen

In een enquête over de effecten van de bezuinigingen op integriteit(sbeleid) binnen de (semi-) overheid geeft twaalf procent van de respondenten aan dat het integer gedrag toeneemt. Ruim een kwart zegt juist dat de integriteit naar collega’s en werkgevers verslechtert. Ook lijkt het integriteitsbeleid af te nemen. BIOS heeft de enquête gehouden, samen met CAOP Research.

In een enquête over de effecten van de bezuinigingen op integriteit(sbeleid) binnen de (semi-) overheid geeft twaalf procent van de respondenten aan dat het integer gedrag toeneemt. Ruim een kwart zegt juist dat de integriteit naar collega's en werkgevers verslechtert. Ook lijkt de aandacht voor integriteitsbeleid bij organisaties af te nemen. Dit blijkt uit de verkenning ‘Invloed van de bezuinigingen op integriteit(sbeleid). Een verkennend onderzoek binnen de (semi) publieke sector' van het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector van het CAOP uit Den Haag. Het bureau krijgt signalen dat de zorg en aandacht voor de integriteit door de huidige bezuinigingen mogelijk onder druk is komen te staan en dat de integriteitsrisico's toenemen.

Volgens integriteitsexpert Alain Hoekstra van het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) ‘zijn deze zorgwekkende signalen aanleiding geweest voor het onderzoek. De zorg en aandacht voor integriteit moet binnen organisaties absoluut gegarandeerd zijn. Ook - en misschien wel vooral - tijdens ‘zwaar weer'. Dat vereist méér, in plaats van minder alertheid. Integriteit is immers een voorwaarde voor het vertrouwen van de burger in de overheid.'

Toenemend aantal meldingen en afname aandacht

Dat de bezuinigingen de integriteit tegenover collega's en werkgevers negatief beïnvloeden komt volgens een aantal respondenten tot uitdrukking in een toenemend aantal meldingen. Bijna de helft van de medewerkers kan overigens geen inschatting maken van het aantal meldingen omdat organisaties deze doorgaans vertrouwelijk behandelen. Verder zegt dertig procent van de respondenten dat de aandacht voor integriteit is afgenomen, tegenover vijftien procent die de aandacht heeft zien toenemen.

Onderzoek

Onderzoek naar de directe impact van de bezuinigingen op de integriteit binnen de overheid is nog zeer schaars. Uit de literatuur komen wel aanwijzingen naar voren dat bezuinigingen, reorganisaties en taakstellingen kunnen leiden tot onrust, baanonzekerheid, oncollegialiteit, rancune en arbeidsconflicten. Ook signaleren Forensische Bureaus een toename van onderzoeken naar integriteitsschendingen. Tevens lijkt de aandacht voor het integriteitsbeleid in het geding te kunnen komen, zoals (ook) de Algemene Rekenkamer eerder constateerde.

Online- enquête en literatuurscan

In 2012 hebben 338 medewerkers uit de publieke sector de online enquête naar de mogelijke effecten van de bezuinigingen op de integriteit en het integriteitsbeleid binnen de overheid ingevuld. De helft van de respondenten werkt bij het Rijk. Ongeveer tweederde werkt bij een (semi) publieke organisatie met meer dan 500 medewerkers. Ook is een literatuurscan uitgevoerd.

Download hier de verkenning

Lees ook:

Artikel 'Bezuinigingen bedreigend voor integriteit' in PM, 10-05-2012

Artikel 'Ambtenarij verhardt sinds crisis' in SPITS, 11-05-2012

Artikel '5 tips voor het verhogen van integriteit" in IntermediairPW, 11-05-2012

Artikel 'Aandacht voor integriteit verslapt bij overheid' op penoactueel.nl van 21-06-2012