Burgemeester per 1 februari officieel hoeder van integriteit

Per 1 februari is de burgemeesters expliciet ‘hoeder van integriteit’ in zijn bestuursorgaan. Dit is het gevolg van een wijziging van de Gemeentewet (artikel 170).

Hoewel burgemeesters in de praktijk deze rol vaak al op zich namen, is dit nu geëxpliciteerd in de Gemeentewet. Burgemeesters moeten volgens het aangepaste wetsartikel de integriteit van het bestuursorgaan bevorderen en bij (vermoedens van) integriteitsschendingen door het bestuur handelend optreden.

Voorzieningen

Om burgemeesters een handelingsperspectief te bieden, heeft minister Plasterk (BZK) een aantal voorzieningen getroffen. BIOS heeft in dit kader de Bestuurlijke Integriteitsinfrastructuur ontwikkeld. Deze handreiking biedt tips, achtergronden en ideeën voor de ontwikkeling en borging van integriteitsbeleid in bestuursorganen. Verder heeft minister Plasterk het Steunpunt Integriteitsonderzoek Politieke Ambtsdragers ingesteld en ondergebracht bij BIOS. Hier kan een commissaris van de Koning, burgemeester of voorzitter van een waterschap terecht voor advies bij de aanpak van integriteitsschendingen. Verder heeft het Nederlands Genootschap van Burgemeesters een Burgemeestersgame ontwikkeld, en is de modelgedragscode voor politiek ambtsdragers geactualiseerd. Deze is gesplitst in twee aparte gedragscodes, voor bestuurders en voor volksvertegenwoordigers. Tot slot biedt de VNG een toolkit integriteit voor bestuurders aan.

Commissaris van de Koning

Tegelijkertijd met de Gemeentewet zijn ook de Provinciewet, de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de Waterschapswet gewijzigd. Deze wijzigingen zijn van dezelfde aard als die van de Gemeentewet. Een bijzondere positie is er voor de commissaris van de Koning. Nieuw is dat deze expliciet (artikel 182 Provinciewet) kan adviseren of bemiddelen wanneer de bestuurlijke verhoudingen in een gemeente zijn verstoord, of wanneer de bestuurlijke integriteit van de gemeente in het geding is.
 
De minister van BZK heeft bestuursorganen met een circulaire geïnformeerd over deze wijzigingen. Lees de volledige circulaire. De exacte wijzigingen vindt u terug in het Staatsblad 2015, 426.