Jaarboek 2011

Download het Jaarboek Integriteit 2011

Overzicht artikelen

Moreel Calvinisme
Interview met Saskia J. Stuiveling
De president van de Algemene Rekenkamer Stuiveling stelt dat de Rekenkamer een belangrijke hoeder van de integriteit van de Nederlandse overheid is, omdat zij controleert of het gevoerde beleid ook daadwerkelijk effectief is. Daarnaast is integriteit ook voor de Rekenkamer als organisatie belangrijk. Stuiveling staat zich er op voor dat haar organisatie integer is: van de medewerkers wordt verwacht dat zij ‘voor de regels uit’ denken.
Download 'Moreel Calvinsme'

Integriteit of slechts een opgepoetst blazoen?

Désirée Verweij
Désirée Verweij beschrijft integriteit vanuit een historisch perspectief en gaat in op de verschillende dimensies die het begrip heeft. Ze begint verrassenderwijs met de Romeinse militaire traditie. Verweij ziet integriteit als een zoektocht naar balans. De conclusie luidt dat in de uitwerking van het begrip integriteit rekening moet worden gehouden met pluralisme en dubbelzinnigheden en dat het juist de uitdaging is dat te erkennen. Alleen op die manier kunnen we voorkomen dat integriteit een ‘uithangborddeugd’ wordt.
Download 'Integriteit of slechts opgepoets blazoen?'

Een ‘mislukt’ twistgesprek
Interview met Paul van Tongeren en Frans Geraedts
De filosofen Van Tongeren en Geraedts gaan met elkaar in debat over verschillende zienswijzen op integriteit en moreel juist handelen. Van Tongeren staat in Nederland bekend als de belangrijkste pleitbezorger van de deugdethiek. Geraedts benadrukt juist het belang van morele oordeelsvorming en gerechtigheid als toetssteen. De spannende vraag is of dit twee onverenigbare invalshoeken zijn of dat ze elkaar juist aanvullen.
Download 'Een mislukt twistgesprek'

Publieke deugd, private zonde?
Zeger van der Wal
Van der Wal bekijkt of, en in hoeverre het besturen van een publieke organisatie een andere moraal vereist dan het besturen van een onderneming? Om dit vast te stellen, legde Van der Wal een lijst met waarden voor aan verschillende respondenten uit zowel het bedrijfsleven als de overheid. De verschillen in waarden blijken minder groot dan verwacht. Toch zijn de verschillen zo groot dat hiermee rekening moet worden gehouden.
Download 'Publieke deugs, private zonde?'

Leiderschap, trots en vertrouwen
Interview met Muel Kaptein
Door zijn dubbelrol als hoogleraar en partner bij KPMG heeft Muel goed zicht op zowel het bedrijfsleven als de overheid. Muel geeft zijn visie op de aanpak en ontwikkeling van integriteit binnen het bedrijfsleven. Ook gaat hij in op de mogelijkheden om als overheid van het bedrijfsleven te leren. Muel besluit het interview met een pleidooi voor een proactieve overheid, die integriteitsbeleid positief benadert en niet wacht op een volgende ‘wake-up-call’.
Download 'Leiderschap, trots en vertrouwen'

Nut en noodzaak van integriteit als apart beleidsdomein
Jeroen Maesschalck
Maesschalck gaat in op dee vraag in welke mate integriteitsbeleid een apart beleidsdomein moet zijn, met een eigen organisatorische verankering. Hij geeft niet een eenduidig en definitief antwoord, omdat dit zal verschillen van context tot context. Maesschalck geeft aan dat onder het continuüm ‘meer of minder verankering van integriteitsbeleid’ minstens vier subdimensies liggen en dat het belangrijk is die te onderscheiden op het moment dat men concrete keuzes moet maken.
Download 'Nut en noodzaak van integriteut als apart beleidsdomein'

Integriteit moet je or-ga-ni-se-ren
Interview met Alain Hoekstra
In het verlengde van de bespiegelingen van Maesschalck houdt Hoekstra een vurig pleidooi voor het institutionaliseren van integriteit zonder daarbij de zachte waarden uit het oog te verliezen. Zijn onderzoek toonde aan dat formele verankering een pre is, maar dat men niet kan denken dat het dan geregeld is. Integriteit gaat niet vanzelf, waarschuwt hij.
Download 'Integriteit moet je or-ga-ni-se-ren

De vertrouwenspersoon Integriteit in spagaat
Sacha Spoor en Esther Sinnema
De rol van Vertrouwenspersoon Integriteit (VPI) wordt gemakkelijk verward met die van Vertrouwenspersoon Ongewenste Omgangsvormen. Dat komt door de vele overeenkomsten, maar er zijn essentiële verschillen. Ondanks dat worden ze steeds vaker samengevoegd, en dat blijkt in de praktijk minder eenvoudig dan op het eerste gezicht lijkt. Spoor en Sinnema leggen uit waarom en welke dilemma’s daarin een rol spelen. Spoor en Sinnema geven een aantal oplossingen om deze dilemma’s hanteerbaar te maken.
Download 'De vertrouwenspersoon Integriteit in spagaat'

Integriteitsbeleid en verschillen tussen generaties medewerkers
Luc Meire
Meire gaat in op de vraag hoe je alle medewerkers van je organisatie betrokken houdt bij integriteitsbeleid. Hij stelt vast dat er tussen verschillende generaties medewerkers verschillen zijn in morele waarden. Verschillen in morele waarden leiden tot verschillen in de aanvaardbaarheid van integriteitschendingen. Hierdoor is het nodig in het beleid voor de te onderscheiden generaties andere accenten te leggen. Ook zijn er door verschillen in werkwaarden andere manieren van aansturing nodig.
Download 'Integriteitsbeleid en de verschillen tussen generaties medewerkers'

“Een kwestie van lange adem”
Interview met Paul Arlman en Alphons Ranner
Arlman en Ranner van Transparency International (TI) schetsen welke inspanningen dagelijks op internationaal gebied worden gepleegd om corruptie te bestrijden. Arlman en Ranner leggen uit waar TI voor staat en op welke manier ze hun doelen willen bereiken. Met kleine, maar geduldige stapjes weet Transparency International het onderwerp op de internationale agenda te houden en successen te behalen in de strijd tegen corruptie.
Download 'Een kwestie van lange adem'

Morele dilemma’s van burgemeesters

Ronald Jeurissen en Suzanne Verheij
Ook burgemeester worden bij het uitoefenen van hun ambt regelmatig geconfronteerd met dilemma’s. Er is echter nog weinig bekend over dilemma’s waarmee burgemeesters zich geconfronteerd zien en hoe zij ermee om kunnen gaan. Jeurissen en Verheij geven een overzicht van veelvoorkomende morele dilemma’s. Het biedt een interessant kijkje in de dagelijkse praktijk van het burgemeesterschap.
Download 'Morele dilemma's van burgemeesters'

Bestellen

Het Jaarboek is gratis te bestellen voor (semi-)overheidspersoneel (oplage is beperkt) door een mail te sturen met uw naam, functie en zakelijke adresgegevens
naar info@integriteitoverheid.nl.