De vertrouwenspersoon integriteit (en ongewenste omgangsvormen)

Eerste aanspreekpunt bij ongewenst gedrag

Melden van misstanden

In een ideale wereld bestaan er geen problemen, doet iedereen wat hij moet doen en heeft niemand last van een ander. Jammer genoeg leven we niet in die wereld en hebt u soms wel degelijk last van elkaar. Soms doen collega-ambtenaren (inclusief de top van de organisatie) dingen die niet mogen, of niet integer zijn. Bewust of onbewust. In dat geval kunt u iemand misschien aanspreken op zijn gedrag. Maar soms helpt aanspreken niet: uw collega wuift bijvoorbeeld alle bezwaren weg en gaat gewoon op de oude voet door.
Aanspreken is niet altijd de juiste oplossing. Bijvoorbeeld omdat de schending daar te ernstig voor is. In dat geval is het tijd voor een volgende stap: het melden van een misstand in het geval van integriteit. Het is van belang dat medewerkers bereid zijn misstanden te melden. Als de integriteit van de overheid ter discussie staat, tast dit het vertrouwen in de overheid aan en verliest de overheid haar noodzakelijke legitimiteit. Overheidsorganisaties zijn dan ook gehouden om vermoedens van misstanden serieus op te pakken.

Klokkenluiderregeling

Bij melden maakt u – de naam zegt het al - melding van het (vermoeden) van een integriteitsschending of een misstand. Elke overheidsorganisatie is verplicht een meldprocedure (klokkenluiderregeling) en een vertrouwenspersoon te hebben.
De meldingsbereidheid van medewerkers valt of staat echter met de manier waarop de werkgever in de praktijk met meldingen en melders omgaat. In het meldproces is het van belang dat alle actoren goed op elkaar zijn afgestemd en als gezamenlijk doel hebben het vermoeden van een melding uit te zoeken en daarbij de melder die te goeder trouw is, optimaal te beschermen.

Eerste aanspreekpunt

Vaak is de vertrouwenspersoon het eerste (en dus een belangrijk) aanspreekpunt bij het bespreken van mogelijke misstanden in de organisatie. Het is vaak de vertrouwenspersoon die als klankbord en sparringspartner fungeert en de medewerker als dit aan de orde is, adviseert om al dan niet te melden. Het is daarom van belang dat de vertrouwenspersoon professioneel opereert.

Veel van de activiteiten/informatie die u hier aantreft betreft om die reden de vertrouwenspersoon. De informatie die u hier vindt is bruikbaar voor de  vertrouwenspersonen die zich richten op integriteitskwesties maar (deels) ook voor vertrouwenspersonen die zowel integriteit als ongewenste omgangsvormen als aandachtsgebied hebben.

Daarnaast is de informatie nuttig voor andere functionarissen die een rol hebben in het (vormgeven van het) meldproces, zoals integriteitsfunctionarissen, het bevoegd gezag of hun adviseur.